Home

PSYCHOTHERAPIE-PRAKTIJK

VAN

JOS VAN ENGELEN

BIG-registraties:
                   Gz Psycholoog en
                    Psychotherapeut.
AGB-Code 94003504
      Lid NIP, NVP, VPeP
Fr.Rooseveltlaan 74
4835AC Breda
v.engelen@planet.nl
(076 56 40 560)
-> 06-21222088                 incl. WhatsApp

INHOUD

– Therapieopvatting
– Groepstherapie visie
– Verlangen en samenwerking
– Hier en Nu
– Persoonlijke ontwikkeling
 – Woede
 – Relationele ontwikkeling

Aandachtsgebieden en verdere info
over de praktijk.

 

 

THERAPIEOPVATTING

We kunnen het verleden niet veranderen, niet repareren. Het verleden is voorbij en bestaat niet meer. Er zijn nog alleen de overblijfselen van dat verleden in het heden: onze vracht aan herinneringen, opvattingen, oordelen, trauma’s, aangeleerde responsen, opgebouwde structuren, gewoontes enz.
De toekomst is er nog niet en dus kunnen we ook dáár niet bij. Wel kunnen we plannen maken en berekeningen uitvoeren ten behoeve van een verbeeldde toekomst.
En dus gebeurt alles in het heden: graaiend in de resten van ons verleden en voorsorterend op een gewenste toekomst, maken we keuzes en doen we stappen. We grijpen in en forceren veranderingen in die, altijd aanwezige bedrijvigheid ín ons en om ons heen.
We kunnen het centrale proces in deze mallemolen enigszins begrijpen. Er is sprake van een innerlijke groeidrang, die sterke, maar ook broze behoeften creëert. Er zijn gevoelens die energie verschaffen en er is de ratio die het hele proces van uiten en communiceren begeleidt. Als alles voldoende helder is, weet ieder van ons wat hij/zij wil en kunnen we het elkaar vertellen.
Maar niet alles is even helder. Vaak weten we niet wat ons drijft, zijn de gevoelens misplaatst, deugen de rationele argumenten niet of overheerst de angst en de aanpassing. Of vullen we foutief bij elkaar in hoe het zou kunnen zitten?
Dus, ‘terug naar de tekentafel’! De toekomst is nog een schets. Het verleden is geschiedschrijving. Uitsluitend praten over: “hoe zat het ook al weer” of over: ” hoe willen we het straks hebben” is vaak vermijdend naar de centrale dynamiek van het ‘heden’. Laten we ons inspannen die dynamiek te begrijpen en het erover te hebben. Waar zit de groeidrang, hoe voelt die pijn, hoe verwoorden we die behoeftes? En tenslotte, hoe kunnen we komen tot een gezamenlijke inspanning om een gewenste verandering te realiseren.

Jos van Engelen

 

GROEPSTHERAPIE VISIE

Oplopende innerlijke spanning, veroorzaakt door toenemende angsten of verlangens, noodzaken ons contact te maken met onze omgeving en invloed uit te oefenen: door een houding, door de toon die we leggen in onze stem, en natuurlijk ook door de woorden die we uitspreken.
Echter de vraag “Is het zo góed”? kan duiden op een behoefte om iets te leren, om een compliment te krijgen, om erbij te horen of om alleen te zijn. Diezelfde vraag kan ook duiden op angsten: voor afkeuring of voor stilte of anderszins. Een zoekplaatje en een uitdaging dus, zowel voor de vragensteller (“wat wil ik nou eigenlijk”) als voor diens omgeving (“waar is tie nou op uit?”).

Maar er is meer, veel meer.

Ik bevind mij steeds precies midden tussen mijn verleden en mijn toekomst. Ik kan me wel een verleden of toekomst verbéélden en me erdoor laten inspireren of verontrusten, maar ik kan er niet bij. Niemand kan erbij.
Wij kunnen niet ontsnappen aan het zeer beweeglijke, voortsnellende moment. Dat moment ‘nu’ blijft altijd bij ons en ik moet in mijn sociale omgeving steeds dealen met wat er in dit ‘nu’-moment aanwezig is.

Dus kijk en luister! Naar woorden, subteksten en houdingen. Merk de manoeuvres op: de rationele en normatieve stellingnames, het appèl middels optimistische of sombere gevoelsuitingen, de routineuze vermijdende, controlerende of defensieve opstellingen. Bij jezelf, in je eigen subgroepje, in andere subgroepen.
Het nu-moment blijkt een interactieve kluwen, beladen met ambities, rancunes en affecties en mede gestuurd vanuit hardnekkige overtuigingen en verbeeldingen! Doorgaans kunnen we er individueel slecht mee uit de voeten. We zijn geneigd onszelf te presenteren met simpele, ietwat leugenachtige motiveringen. De conventionele groepsbabbels zijn favoriet. We proberen snel aan te sluiten bij wat de identiteit van de groep lijkt te zijn en laten het er verder maar bij zitten.

Toch wordt, diep aan de basis, deze kluwen aangestuurd vanuit essentiële levensbehoeften. Maar voor dat (zelf)inzicht hebben we nog even geen tijd, zo druk zijn we bezig met het zoeken naar een veilige plek.
Is het een uitdaging toch een basis te zoeken van wederzijds begrip over wat er in dat nu-moment gebeurt?
De groepstherapie, op deze website genoemd, gaat deze uitdaging aan en focust op de directe interactie tussen de deelnemers. Daarom geen theoriesessies, levensanalyses of casestudies. Het accent ligt op de hier-en-nu aanwezigheid van de deelnemers. Zie hieronder de instructie.

——————————–

Instructie groepstherapie: focus op het ‘nu’ in de groep.

Vestig bij een veelzeggend hier-en-nu moment in de groep de aandacht op wat er wordt gezegd en reflecteer samen op wat er wordt bedoeld, gevoeld en gewild. Reis vervolgens met de groep mee naar het volgende zinrijke hier-en-nu moment, en geef ook dat alle aandacht.
Oefen in het herkennen en benoemen van directe belevingen, zowel bij jezelf als bij anderen. Sluit er op aan. Stap niet in de verbeelding van het verleden of van de toekomst. Maak er geen casusstudie van. Concentreer je op de interacties in de groep, en creëer zo voldoende stof voor reflectie ter plekke.
Let erop dat de subtekst die onder de woorden hangt, van grotere betekenis is dan de woorden zelf. Stuw het proces vooruit door die subtekst aandacht te geven. Probeer de gedachten, gevoelens en verlangens, die onder de woorden hangen, duidelijk te krijgen.

Jos van Engelen

 

VERLANGEN EN SAMENWERKING

We ríchten onze aandacht. Naar binnen, naar onze verlangens én naar buiten naar onze leefwereld met anderen. Aandacht is onze voortdurende metgezel. En niet altijd een vrolijke. We kunnen er op die mistroostige ochtend om treuren vroeg wakker te zijn! 

Maar goed, er is werk aan de winkel: we willen groeien; we willen onze wereld begrijpen en ons verlangen volgen. We willen liefhebben, socialiseren, leuke dingen beleven, projecten opzetten, rotklusjes afmaken, ambities waarmaken, talenten ontwikkelen, wedstrijden ingaan, versmelten of losmaken.

Met onze aandacht exploreren we allerlei aspecten van onszelf en onze omgeving. Ieder op zijn eigen manier en op zijn eigen route; we zijn immers allemaal anders ‘bedraad’ in ons brein en lopen tegen andere omstandigheden aan. 

Binnenshuis, waar we samenwonen met door ons uitgezochte partners, is genegenheid het meest bindende element. Verlangens krijgen in de eigen intieme kring voldoende aandacht en er wordt moeite gedaan tegenstrijdige opvattingen te overbruggen.

Buitenshuis, in de publieke ruimte, is het anders. Bindende elementen zijn hier het gezamenlijk doen van activiteiten: werk, recreatie of sport. Gepraat wordt er genoeg, maar wat er dieper in iemand omgaat is lastig te peilen. Rationele argumenten zijn leidend.

Doorgaans krijgen we ‘sociaal acceptabele’ of ‘politiek correcte’ antwoorden op vragen. De mate van oprechtheid is laag. Er wordt ‘gedraaid’ om het achterste van de tong niet te hoeven laten zien. Van mensen die niet tot onze intieme kring behoren, krijgen we uiteindelijk maar heel weinig heldere informatie over wat hen intern bezield. 

Overigens is dat allemaal niet voor niets. Ook wijzelf zijn, buiten de eigen intieme kring, voorzichtig met het prijsgeven van wat ons diep van binnen bezig houdt. We willen geen tegenkrachten losmaken bij eventuele concurrenten, dwarsliggers of profiteurs.

Echter, hoe minder informatie we hebben over anderen en anderen over ons, hoe meer eigenschappen we hen gaan toedichten. We gaan invullen. Over en weer. En zo ontstaat dat toneelspel waarbij de muren rondom hoog worden opgetrokken. Het gaat er dan niet om wie wij zijn en zeker niet wat wij voelen of verlangen. Het gaat erom een opgeleukt imago te kunnen aanreiken naar anderen, zodat zij er niet onderuit kunnen dat te accepteren. Het eigen persoonlijke verlangen lijkt vergeten! Veilig, bullshit rolgedrag krijgt alle aandacht. Voor het oog efficiënt, maar niet heus. Wat nu?

Het startmoment van elke samenwerking is volop geladen met invullingen, angsten en verlangens. Rondom winsten, promoties, tegenvallers, solidariteit, kameraadschap en eigen persoonlijke inzet.
Het vermogen van de betrokkenen elk van deze elementen met elkaar te kunnen bespreken is een goede basis voor succes van de onderneming.

Jos van engelen

 

HIER-EN-NU

Laat het een paar honderd milli-seconden duren, maar dan is ie er al: mijn innerlijke reactie van schrik, blijdschap, protest, verveling of verdriet als in een gesprek de betekenis van iemands woorden tot mij doordringt.
Op zo’n moment zou ik alleen nog maar een paar seconden naar binnen moeten keren om zinnen te vinden die passen bij wat ik innerlijk ervaar en ik zou een authentieke respons kunnen geven.
Bij uitzondering doen we dat wel eens, maar niet vaak. Authenticiteit is te kwetsbaar, te dichtbij. We zoeken veiligheid in emotionele afstand.
We sturen met snelle conventionele uitroepen en antwoorden alle aandacht naar elders: nieuwtjes, smoesjes, zielepieten, zondebokken, het weer, de politiek, het verleden, de toekomst.
Voorspelbare teksten die klaarliggen voor gebruik. Zo saai! We liegen dat het barst over de bron van wat ons, op dat ene moment, bezig houdt. We willen een ándere indruk geven en achterlaten. En we gaan nog gelóven in onze eigen verhalen ook!
Ondertussen zijn onze primaire reacties makkelijk af te lezen aan onze lichaamssignalen: we werpen aanmoedigende, woedende, smekende, angstige verwijtenden blikken; ons lachje verraad ons; we stampvoeten, we keren ons hoofd af, we schudden nee enz.
Onze leugens zijn oh zo zichtbaar, maar omdat iedereen in het complot zit, komen we ermee weg.

Jos van Engelen

 

PERSOONLIJKE ONTWIKKELING

Onze herinneringen, houdingen en levensovertuigingen worden vormgegeven door ons denken en daar lijkt ons tweeledige brein er twee types van te hebben, die naast elkaar functioneren.
Het snelle, instinctieve emotionele denken vindt zijn oorsprong diep van binnen, en acteert rechtstreeks vanuit de uniek-eigen individuele behoeften. Dit denken let scherp op het eigenbelang tijdens actuele gebeurtenissen; zoekt naar manieren om, als het moet, snel te kunnen ingrijpen, het gevecht aan te gaan of te vluchten. Motto: “Ik blijf sturen op wat voor mij het belangrijkste is, nl. mijn eigen basale behoeften. Zelfverloochening is niet mijn ding.”
Het langzamere, bedachtzame logische denken zet ons ertoe aan om een profijtelijke positionering in de omringende wereld te zoeken. Het registreert gebeurtenissen liefst in details en verbeeldt mogelijkheden om voor de omgeving van positieve betekenis te zijn. Het langzame denken bouwt aan een goed imago. Motto: “Ik ga me naar mijn omgeving op zo’n manier opstellen dat ik veiligheid ervaar en steun krijg.”
Beiden types van denken raken, tijdens hun jarenlange ontwikkeling, nogal eens met elkaar in de clinch.
Het logische denken wil bijv. bij publieke gebeurtenissen sympathiek, krachtig of populair optreden, terwijl dan juist het emotionele denken dat zich niet voor karretjes wil laten spannen.
Wie goed luistert naar onze woorden, kan veelvuldig beide types van denken horen; de een nadrukkelijk, de ander onderliggend als subtekst.
Eind goed al goed als beide types van denken elkaar over langere periodes scherp houden. Uiteindelijk zijn die innerlijke gevechten een motor voor persoonlijke ontwikkeling.

Jos van Engelen

 

WOEDE

“Veilige groei” is een basale behoefte en dus is het niet verwonderlijk dat we innerlijk behoorlijk wat energie kunnen mobiliseren zodra we het idee hebben te worden gedwarsboomd of tegengewerkt: woede! En die woede kan aardig oplopen.
‘Verontwaardigd’ bekt beter dan ‘woedend’: een van die slim gekozen passieve werkwoorden die externe partijen verantwoordelijk stellen voor onze grote boosheid binnenin. Een rechtvaardiging, die het ons mogelijk maakt, los te gaan op onze tegenstanders! Alleen angst voor vergelding houdt ons dan nog tegen.
Als het besef doordringt dat woede een eigen innerlijke gedrevenheid is, en onze ‘verontwaardiging’ dus vermijdend gedrag is, staan we voor de taak die innerlijk puzzel van conflicterende gevoelens en opvattingen op te lossen. Anders blijven we zitten met een fysieke en mentale spanning die doodmoe en depressief kan maken.
Onze zoektocht naar de oplossing strekt zich uit naar het verleden, het heden en de toekomst.
Hoe is in het verleden onze energie gekanaliseerd? Welke overtuigingen hebben we opgedaan over onszelf en de wereld.
Welk gedragingen menen we te moeten wegdrukken omdat ze hinderlijk of belachelijk zouden zijn. Welke gedrag menen we te moeten laten zien, omdat het veilig en gewaardeerd lijkt te zijn.
En waarom zijn we eigenlijk tegengewerkt? We ervaren de remkracht ‘angst’! Bij wie lopen we in de weg? En hoe kunnen we ons verhouden tot die omgeving?
En tenslotte: hoezo ‘veilige groei’? We ervaren de drijfkracht ‘woede’ in onszelf, maar waar gaat die groeibehoefte over. Wie willen we zijn, dan? Welke toekomst ambiëren we?
Onze eigen woede erkennen is even schrikken. Ons inwendige ‘ik’ roert zich. Groei ligt op de loer!

Jos van Engelen

 

RELATIONELE ONTWIKKELING

U wilt contact met anderen, maar wilt daarbij het risico van afwijzing zo klein mogelijk houden?
Het volgende, oude, maar nog steeds zeer bruikbare schema geeft een aardig beeld van wat er dan zoal kan gebeuren.  (bron: TA)
Zes situaties worden beschreven, oplopend in de voldoening die ze kunnen opleveren maar ook oplopend in sociaal risico.
Situatie 1: Terugtrekken. U trekt u in uzelf terug en verbeeld contact met anderen in uw fantasie. Oefenen op uw eentje over hoe u het zult gaan doen. Lekker veilig want u bent regisseur.
Situatie 2: Rituelen. Het geaccepteerde, voorspelbare gedrag dat u over het algemeen vertoont bij het begin of einde van contact: hoe was je dag; leuk dat je me uitnodigde; moet je koffie; tot kijk, enz
Situatie 3: Tijdverdrijven. Nieuwtjes vertellen. Weet je dat..! Nieuwtjes trekken aandacht, dus zolang u nog een goed verhaal hebt, zit u veilig. Nieuwtjes over politiek, business, vakanties, kinderen, ziektes, geld kwesties enz. Een lichte overdrijving kan altijd helpen om de nieuwswaarde op te schroeven: 
“Ik ben me dóódgeschrokken!” Familiefeestjes drijven op nieuwtjes. Als die verteld zijn, gaat men snel weer naar huis, stel je voor dat er ouwe koeien uit de sloot komen!
Situatie 4: Organiseren. Dingen doen: dansen, cadeaus bekijken, motorrijden, wandelen, kaarten, winkelen, vrijen, vergaderen, tennissen. Het contact met anderen wordt gespeeld over de band van de activiteit waarmee u bezig bent. “Goeie klap, Kees!”
 Zolang u met anderen een overeenkomt hebt over wat, wanneer en hoe lang u samen iets zult gaat doen, bent u gedurende de activiteit verzekerd van contact en bent u redelijk veilig voor eventuele afwijzingen.
Situatie 5: Psychologische Spelletjes. Iedereen kent het verlangen naar nabijheid. Niet met iedereen, wel met geselecteerde mensen. Dus begint, als de nieuwtjes verteld zijn en het feest een beetje loopt, de ratrace en het spel van aantrekken en afstoten.
 Om het risico van afwijzing en daarmee samenhangende vernederingen te voorkomen worden door alle betrokken partijen veel veiligheidsmaatregelen genomen. Zo ligt de echte agenda zelden rechtstreeks op tafel en zijn er veel achterdeurtjes om gevoelens, verlangens en intenties niet te hoeven uitspreken.
 Er is veel humor, er wordt veel gelachen; uitspraken worden verstopt in overdrijvingen of understatements en men zoekt veilige positionering in de bekende dramadriehoek: in slachtoffergedrag, helpers gedrag of de aanklager. Alcohol kan altijd achteraf nog worden genoemd als excuus.
 Een mild ‘eerste graad’s spel’, is een prima poort naar situatie 6, zegt de TA. Maar bij een ‘tweede graad’s en zeker ‘derde graad’s spel’ is de defensieve modus te hoog opgetrokken.
Situatie 6: Intimiteit. Hiermee wordt bedoeld dat u, ondanks het gevaar van afwijzing, zegt wat u werkelijk denkt, voelt of verlangt. 
Leuk als daarop een wederkerig gesprek ontstaat: even liggen de geheime agenda’s óp tafel.
 De enige veiligheidsmaatregel die u hier hebt getroffen is dat u in eerdere interacties zwaar hebt geselecteerd, tegen wie u het zegt.
Jos van Engelen  (bron: TA)

 

AANDACHTSGEBIEDEN

Volwassenen kunnen terecht bij mijn SGGZ-praktijk. Met name met de volgende vraagstukken:
GEVOELSPROBLEMEN: Je somber voelen; gespannen zijn. Slecht slapen; veel piekeren en tegen alles op zien. Tobben met negatieve ervaringen. Je geremd voelen in gezelschap.
IDENTITEIT: Weinig zelfvertrouwen hebben; je voortdurend onzeker voelen. Geen keuzes kunnen maken; niet weten wat je wilt; tot niets kunnen komen. Moeilijk kunnen genieten.
RELATIE: Steeds weer in dezelfde relationele gevechten terechtkomen. Negatief-kritisch en perfectionistisch zijn, teveel controle willen houden. Je ongelukkig voelen in de relatie; relaties vermijden.

VERDERE INFORMATIE OVER DE PRAKTIJK

VERGOEDINGEN
 De praktijk heeft contracten met de meeste verzekeraars. Zie onder voor een lijst voor 2019.
 Let op: het bedrag dat u nog aan eigen risico moet betalen, bent u in de meeste gevallen kwijt. Verwijzing door de huisarts is noodzakelijk om voor vergoeding door de verzekeraars in aanmerking te komen.
 Relatietherapieën en aanpassingsstoornissen worden veelal niet door verzekeraars vergoed.
HET TARIEF VOOR ZELF-BETALERS 
Voor wie een te hoog eigen risico heeft of die slechts een paar sessies denkt nodig te hebben: 75 euro per consult van 50 min.
WACHTTIJDEN VOOR INTAKE EN BEHANDELING 
± 3 weken.
VOORTGANG
 Wordt regelmatig geëvalueerd met de cliënt.
BIG – REGISTRATIES 
Psychotherapeut: 19041234416
 Gz-psycholoog: 89041234425

PRAKTIJKADRES (voldoende gratis parkeerplaatsen in de straat) Franklin Rooseveltlaan 74, 4835AC Breda

GECONTRACTEERDE VERZEKERAARS  (specialistische GGZ)
CZ, DELTA LOYD, OHRA, VGZ, IZZ, IZA, Univé, ZILVEREN KRUIS, OZF, INTERPOLIS, FBTO, AVÉRO ACHMEA, NEDASCO BV, CARESCO BV, AEVITAE, ONVZ, PNOZORG, VVAA, ASR, DE AMERSFOORTSE, DITZO,
ENO, O.W.M., ZORG EN ZEKERHEID, 
CARESCO. 
IAK, 
TURIEN & CO, 
DE FRIESLAND, 
MENZIS, ANDERZORG, 
DSW